Özkaynak kârlılığı nedir, nasıl hesaplanır?
Ortakların şirkete koyduğu ve şirkette bıraktığı her 100 TL özkaynağın yılda ne kadar kâr ürettiği.
Özkaynak kârlılığı = (Çeyreklik net kâr × 4) ÷ Dönem sonu özkaynak × 100
Özkaynak kârlılığı, ortakların şirkete koyduğu ve şirkette bıraktığı her 100 liralık özkaynağın bir yılda ne kadar kâr ürettiğini gösterir. Bankalar başta olmak üzere sermayeyi ne kadar verimli kullandığını ölçmenin temel oranıdır.
Sitede çeyreklik net kâr dörtle çarpılarak yıllık ölçeğe getirilir. Bu basit yöntem mevsimsel işlerde ve tek seferlik kârlarda oranı abartabilir; birkaç çeyreğin ortalamasına bakmak daha güvenilirdir.
Gerçek örnek: Tüpraş · 2Ç26
| Çeyreklik net kâr | 45,9 milyar TL |
|---|---|
| Yıllık ölçek (× 4) | 183,5 milyar TL |
| Dönem sonu özkaynak | 456,1 milyar TL |
| Özkaynak kârlılığı | %40,2 |
Rakamlar şirketin KAP'a bildirdiği 2Ç26 finansal tablolarından. Örnek şirket kuralla seçilir: BIST 30'da bu çeyrek hasılatı en büyük sanayi ve hizmet şirketi. Tavsiye değildir.
Nasıl yorumlanır?
- Yüksek enflasyonda nominal özkaynak kârlılığı yüksek görünür. Enflasyonun altındaki bir oran, özkaynağın satın alma gücünün eridiği anlamına gelebilir.
- Yüksek oran borçla da elde edilebilir: özkaynak küçük, borç büyükse oran yükselir. Net borç / özkaynakla birlikte okuyun.
- Özkaynağı eksi ya da çok küçük şirketlerde oran anlamını yitirir; sitede eksi özkaynakta hesaplanmaz.
Borsa İstanbul'da 2Ç26
Hesaplanabilen 557 şirketin ortancası (medyan) %2,8.
En yüksek
Holdingler hariç (bankacılık gelirleri konsolide). Sıralamada çeyreklik hasılatı 1 milyar TL'nin altındaki sanayi şirketleri yok (küçük tabanlı uç değerler). Her şirketin 2Ç26 rakamı; o çeyreği henüz açıklamayanlar dahil değil. Tarama aracında süz →
İlgili: Özkaynak (ana ortaklık), Net kâr (ana ortaklık)
Tüm sözlük · Bilanço nasıl okunur. Bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.