Sözlük

Şirketin ana faaliyetinden (mal ve hizmet satışı) elde ettiği gelir; iade ve iskontolar düşülmüş satış tutarı.

Sitede: KAP gelir tablosundaki "Hasılat" satırı.

İlgili: Brüt kâr, Geçen yılın aynı çeyreğine göre değişim (reel)

Hasılattan satılan malın ya da hizmetin doğrudan maliyeti düşüldükten sonra kalan tutar.

Sitede: KAP gelir tablosundaki "Brüt Kar (Zarar)".

İlgili: Brüt marj, FAVÖK (EBITDA)

Faiz, vergi, amortisman öncesi kâr: şirketin ana faaliyetinin nakit üretme gücüne yakın bir gösterge.

Sitede: Brüt kâr − pazarlama, satış ve dağıtım giderleri − genel yönetim giderleri − Ar-Ge giderleri + amortisman. Esas faaliyetlerden diğer gelir ve giderler (kur farkı, vade farkı vb.) dahil edilmez. Amortisman nakit akış tablosundan alınır.

Dikkat: FAVÖK yasal bir kalem değildir; şirketler ve aracı kurumlar farklı tanımlar kullanabilir. Rakamımız şirketin sunumundakinden farklı olabilir.

İlgili: Amortisman, FAVÖK marjı, Faaliyet kârı (esas faaliyet kârı)

Brüt kârdan faaliyet giderleri düşülüp esas faaliyetlerden diğer gelir ve giderler eklendikten sonraki kâr.

Sitede: KAP gelir tablosundaki "Esas Faaliyet Karı (Zararı)". FAVÖK'ten farklı olarak kur farkı, vade farkı gibi diğer faaliyet kalemlerini içerir.

İlgili: FAVÖK (EBITDA)

Vergiler dahil bütün gelir ve giderlerden sonra şirketin ortaklarına kalan kâr.

Sitede: KAP gelir tablosundaki "Ana Ortaklık Payları" (bağlı ortaklıklardaki azınlık payları hariç). Banka ve sigortada dönem net kârı.

İlgili: Net kâr marjı, Özkaynak kârlılığı

Makine, bina gibi uzun ömürlü varlıkların maliyetinin kullanım süresine yayılarak gider yazılması. Nakit çıkışı gerektirmez.

Sitede: Nakit akış tablosundaki "Amortisman ve itfa gideri ile ilgili düzeltmeler"; çeyrek tutarı kümülatif farkla bulunur.

İlgili: FAVÖK (EBITDA)

Her 100 TL satıştan maliyet sonrası kalan brüt kâr.

Sitede: Brüt kâr / hasılat × 100. Hasılat sıfır ya da eksiyse, oran ±%1.000'i aşıyorsa gösterilmez.

Her 100 TL satışın ne kadarının FAVÖK'e dönüştüğü.

Sitede: FAVÖK / hasılat × 100.

İlgili: FAVÖK (EBITDA)

Her 100 TL satıştan ortaklara kalan net kâr.

Sitede: Net kâr / hasılat × 100.

Ortakların şirkete koyduğu ve şirkette bıraktığı her 100 TL özkaynağın yılda ne kadar kâr ürettiği.

Sitede: Çeyreklik net kâr × 4 / dönem sonu özkaynak × 100 (yıllık ölçek). Ayrıntılı tabloda kümülatif görünümde net kâr × 12 / ay sayısı.

Dikkat: Tek çeyrek dört ile çarpıldığı için mevsimsel ya da tek seferlik kârlar oranı abartabilir. Yüksek enflasyonda nominal özkaynak kârlılığı reel getiriden yüksek görünür.

İlgili: Özkaynak (ana ortaklık), Net kâr (ana ortaklık)

Bu çeyrek rakamının geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde değişimi.

Sitede: Aynı KAP raporundaki "geçen yıl 3 aylık" sütunuyla karşılaştırılır. Enflasyon muhasebesi uygulayan şirketlerde iki rakam aynı tarihin TL'siyle yazıldığı için değişim reeldir (enflasyondan arındırılmış).

Dikkat: Bankalar, faktoring/kiralama/finansman şirketleri (BDDK) ve sigortacılar (SEDDK) enflasyon muhasebesi uygulamıyor: onlarda bu değişim nominaldir.

İlgili: Enflasyon muhasebesi (TMS 29) ve ≈ işareti

Şirketin sahip olduğu her şeyin (nakit, alacak, stok, makine, bina, iştirakler…) dönem sonundaki toplam değeri.

Sitede: KAP bilançosundaki "Toplam Varlıklar".

Bir yıl içinde nakde dönmesi beklenen varlıklar: nakit, alacaklar, stoklar, kısa vadeli yatırımlar.

Bir yıl içinde ödenmesi gereken borçlar: kısa vadeli krediler, ticari borçlar, ödenecek vergiler vb.

Vadesi bir yıldan uzun borçlar ve karşılıklar.

Varlıklardan bütün borçlar düşüldükten sonra ortaklara kalan kısım; ödenmiş sermaye, yedekler ve birikmiş kârlardan oluşur.

Sitede: KAP bilançosundaki "Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar" (yoksa toplam özkaynaklar).

Şirketin hemen kullanabileceği para ve paraya kolayca çevrilebilen yatırımlar.

Sitede: Dönen varlıklardaki "Nakit ve nakit benzerleri" + "Finansal yatırımlar".

Bankalardan ve sermaye piyasasından alınan, faiz ödenen borçlar (krediler, tahviller, kiralama borçları).

Sitede: Kısa vadeli borçlanmalar + uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları + uzun vadeli borçlanmalar. Ticari borçlar dahil değildir.

Finansal borçtan şirketin elindeki nakit düşüldükten sonra kalan borç. Eksi çıkarsa şirketin borcundan fazla nakdi vardır (net nakit).

Sitede: Finansal borç − nakit ve kısa vadeli yatırımlar.

İlgili: Net borç / özkaynak

Borçluluğun ortakların sermayesine göre büyüklüğü. 1'in üzerindeyse net borç özkaynaktan büyüktür.

Sitede: Net borç / özkaynak (kat).

Kısa vadeli borçların dönen varlıklarla ne ölçüde karşılanabildiği. 1'in altı, bir yıl içinde ödenecek borcun dönen varlıktan fazla olduğu anlamına gelir.

Sitede: Dönen varlıklar / kısa vadeli yükümlülükler (kat).

Dikkat: Perakende ve havayolu gibi peşin tahsilat yapan sektörlerde 1'in altı olağandır.

Varlıkların ne kadarının borçla finanse edildiği.

Sitede: (Kısa + uzun vadeli yükümlülükler) / toplam varlıklar × 100.

Şirketin ana işinden gerçekten kasaya giren net para; kârdan farklı olarak alacak, stok ve borçlardaki değişimi de yansıtır.

Sitede: KAP nakit akış tablosundaki "İşletme faaliyetlerinden nakit akışları"; çeyrek tutarı kümülatif farkla bulunur (≈).

Makine, tesis, yazılım gibi duran varlıklara yapılan harcama.

Sitede: Maddi ve maddi olmayan duran varlık alımlarından nakit çıkışları + bu varlıkların satışından nakit girişleri (net).

İşletmenin ürettiği nakitten yatırımlar sonrası kalan; borç ödemesi ve temettü için kullanılabilecek para.

Sitede: İşletme faaliyetlerinden nakit + yatırım faaliyetlerinden nakit (yalnız duran varlık değil, iştirak ve finansal yatırım alım-satımları dahil).

Dikkat: Tanımlar farklıdır: bazı kaynaklar yalnız duran varlık harcamasını düşer. Finansal yatırım alım satımı yapan şirketlerde iki tanım ayrışır.

Bankanın kredi ve menkul kıymetlerden aldığı faizden mevduata ve borçlanmalara ödediği faiz düşüldükten sonra kalan gelir. Katılım bankalarında net kâr payı geliri.

Kart, ödeme, sigorta aracılığı gibi hizmetlerden alınan ücret ve komisyonlar ile ödenenlerin farkı.

Bankanın bütün faaliyet gelirleri.

Sitede: Net faiz + net komisyon + temettü gelirleri + ticari kâr/zarar + diğer faaliyet gelirleri.

Geri ödenmeme ihtimali olan krediler için ayrılan gider.

Sitede: Beklenen zarar karşılıkları + diğer karşılık giderleri.

Bankanın topladığı mevduatın ne kadarını kredi olarak kullandırdığı.

Sitede: Krediler / mevduat × 100 (katılım bankalarında katılım fonu).

Faaliyet gelirlerinin ne kadarının personel ve diğer işletme giderlerine gittiği; düşük olması verimlilik göstergesidir.

Sitede: (Personel + diğer faaliyet giderleri) / faaliyet gelirleri × 100.

Dönemde satılan poliçelerin toplam prim tutarı (reasürörlere devredilmeden önce).

Sitede: Hayat dışı + hayat bölümlerinin "Brüt yazılan primler" toplamı.

Yazılan primlerin, reasürör payı düşüldükten ve poliçe süresine yayıldıktan sonra döneme düşen kısmı.

Dönemde gerçekleşen tazminatlar (ödenen + muallak karşılık değişimi), reasürör payı düşülmüş.

Hayat dışı sigortacılıkta hasar ve giderlerin kazanılmış prime oranı. %100'ün altı, sigortacılık faaliyetinin yatırım geliri olmadan da kâr ettiği anlamına gelir.

Sitede: (Hayat dışı net hasar + hayat dışı faaliyet giderleri) / hayat dışı net kazanılmış prim × 100. Hayat ağırlıklı şirkette gösterilmez.

Sigortacılık faaliyetinden (prim, hasar, teknik gider) elde edilen kâr.

Sitede: KAP gelir tablosundaki "Genel teknik bölüm dengesi".

Sigortacının primlerden biriken fonları yatırarak elde ettiği gelir.

Sitede: Teknik olmayan bölümdeki yatırım gelirleri − yatırım giderleri (teknik bölüme aktarılan kısım geri eklenir).

Şirketin kârından ortaklarına nakit olarak dağıttığı pay.

Sitede: KAP "Kâr payı dağıtım işlemlerine ilişkin bildirim" formlarından; hisse başı tutar 1 TL nominal değerli pay için brüttür.

İlgili: Hak kullanım tarihi, Dağıtma oranı, Stopaj

Payın temettü (ya da bedelsiz pay) hakkı olmadan işlem görmeye başladığı gün. Bu günden önce payı alan yatırımcı hakkı kazanır.

Dağıtılan kâr payının net dağıtılabilir dönem kârına oranı.

Sitede: KAP kâr payı dağıtım tablosundaki resmî oran. Avanslarda: avans tutarı / ara dönem net dağıtılabilir kâr.

Dikkat: %100'ün üzeri, şirketin geçmiş yıl kârlarından ya da yedeklerinden de dağıttığını gösterir.

Temettü ödenirken kaynakta kesilen vergi. Bireysel yatırımcıya brüt tutardan stopaj düşülerek (net) ödenir.

Yıl sonunu beklemeden ara dönem kârından genel kurul yetkisiyle yapılan temettü ödemesi.

Şirketin iç kaynaklarının (yedekler, enflasyon düzeltme farkları) ya da kârının sermayeye eklenip ortaklara ücretsiz pay verilmesi.

Dikkat: Şirketin değeri değişmez: pay sayısı artar, hisse başı kâr ve temettü o oranda küçülür.

Ortakların yeni paylar için para ödediği artırım; şirkete yeni kaynak girer.

İlgili: Rüçhan hakkı

Mevcut ortakların bedelli artırımda yeni payları öncelikle (genellikle nominal bedelle) alma hakkı.

Mevcut ortakların rüçhan hakkı kısıtlanarak yeni payların belirli kişi ya da kurumlara satılması; mevcut ortakların payı sulanır.

Sermaye artırımının gerçekleşmesi için Sermaye Piyasası Kurulu'nun ihraç belgesini onaylaması. Onay gelmeden artırım kesinleşmez.

Şirketin borsada kendi paylarını satın alması. Genellikle yönetim kurulu kararıyla, belirli süre ve fon sınırıyla bir program çerçevesinde yapılır.

Sitede: KAP "Payların geri alınmasına ilişkin bildirim" formlarından; geri alınan payın nominal tutarı ve sermayeye oranı. İşlem fiyatı gösterilmez.

Kamuyu Aydınlatma Platformu: borsa şirketlerinin finansal raporlarını ve önemli gelişmeleri yasal olarak duyurduğu resmî platform. Sitedeki bütün şirket verisi KAP'tan gelir.

2023 sonundan beri çoğu şirket finansal tablolarını enflasyona göre düzelterek (her raporu kendi tarihinin satın alma gücüyle) yayımlıyor.

Sitede: Şirketler 1Ç, 2Ç ve 3Ç raporlarında "3 aylık" sütunu verdiği için bu çeyrekler kesindir. Yıllık raporda bu sütun yoktur; 4. çeyrek 12 aylık − 9 aylık farkıyla bulunur ve iki rakam farklı tarihlerin TL'siyle yazıldığı için yaklaşıktır: sitede ≈ ile işaretlenir. Nakit akışı yalnız kümülatif raporlandığından her çeyrekte ≈'dir.

Dikkat: Bankalar ile faktoring, finansal kiralama ve finansman şirketleri BDDK kararıyla, sigortacılar SEDDK kararıyla enflasyon muhasebesi uygulamıyor: onların tutarları ve yıllık değişimleri nominaldir (enflasyonu içerir). Sigortacıların 4. çeyreği farkla da kesindir.

Çeyreklik: yalnız o üç ayın rakamı. Kümülatif: yılbaşından o çeyreğin sonuna kadar toplam. KAP raporları kümülatif verir; çeyreklik rakam ayrıca gösterilir ya da farkla bulunur.

Şirketin bağlı ortaklıklarıyla birlikte tek bir ekonomik birim gibi raporlandığı tablo. Sitede konsolide tablo varsa o kullanılır.

Borsa İstanbul'un piyasa değeri ve işlem hacmine göre seçilen en büyük 30, 50 ve 100 şirketten oluşan endeksleri; üç ayda bir güncellenir.

Sitede: Üyelik KAP şirket genel bilgilerindeki endeks listesinden.

Şirket paylarının borsada fiilen dolaşımda olan kısmının sermayeye oranı.