Brüt kâr marjı nedir, nasıl hesaplanır?
Her 100 TL satıştan maliyet sonrası kalan brüt kâr.
Brüt marj = Brüt kâr ÷ Hasılat × 100
Brüt marj, her 100 liralık satıştan ürünün ya da hizmetin doğrudan maliyeti (hammadde, enerji, üretim işçiliği, satılan malın alış bedeli) düşüldükten sonra ne kadar kaldığını gösterir. Şirketin fiyatlama gücünün ve maliyet yapısının ilk göstergesidir.
Brüt kârdan pazarlama, genel yönetim ve Ar-Ge giderleri de karşılanır; bu giderler düşülüp amortisman eklenince FAVÖK'e ulaşılır. Brüt marjı yüksek ama FAVÖK marjı düşük şirkette faaliyet giderleri ağırdır.
Gerçek örnek: Tüpraş · 2Ç26
| Hasılat | 386,4 milyar TL |
|---|---|
| Brüt kâr | 61,0 milyar TL |
| Brüt marj | %15,8 |
Rakamlar şirketin KAP'a bildirdiği 2Ç26 finansal tablolarından. Örnek şirket kuralla seçilir: BIST 30'da bu çeyrek hasılatı en büyük sanayi ve hizmet şirketi. Tavsiye değildir.
Nasıl yorumlanır?
- Hammadde ve enerji fiyatları ile kur, brüt marjı en hızlı etkileyen kalemlerdir: maliyet artışını satış fiyatına yansıtabilen şirketin marjı korunur.
- Sektörler arası fark büyüktür: yazılım ve marka gücü yüksek işlerde marj yüksek, perakende, akaryakıt ve ticarette düşüktür. Şirketi kendi sektörü ve kendi geçmişiyle karşılaştırın.
- Enflasyon muhasebesinde stoklar ve satılan malın maliyeti de düzeltildiği için marjlar düzeltme öncesi rakamlardan farklıdır; TMS 29 öncesiyle karşılaştırırken dikkat edin.
Borsa İstanbul'da 2Ç26
Hesaplanabilen 440 şirketin ortancası (medyan) %18,8.
En yüksek
Holdingler (bankacılık gelirleri konsolide), gayrimenkul yatırım ortaklıkları (kâr kira ve değerleme kazancından) ve aracı kurum, faktoring, finansal kiralama şirketleri (müşteri parası ve kredi akışı nakde girer) hariç; ortanca da bu kümeden. Sıralamada çeyreklik hasılatı 1 milyar TL’nin altındaki sanayi şirketleri yok (küçük tabanlı uç değerler). Her şirketin 2Ç26 rakamı; o çeyreği henüz açıklamayanlar dahil değil. Tarama aracında süz →
Tüm sözlük · Bilanço nasıl okunur. Bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.